سه‌راه دنده‌ای سیاه چیست؟
سه‌راه دنده‌ای سیاه یکی از پرکاربردترین اتصالات دنده‌ای فولادی است که برای انشعاب‌گیری از مسیر اصلی لوله‌کشی استفاده می‌شود. این اتصال دارای سه خروجی رزوه‌دار (مادگی) است و امکان اتصال سه لوله یا اتصال نری را در یک نقطه فراهم می‌کند.
سه‌راه دنده‌ای سیاه به دلیل نداشتن پوشش گالوانیزه، رنگ تیره‌ای دارد و بیشتر در سیستم‌های گاز، تاسیسات ساختمانی و خطوط صنعتی خشک مورد استفاده قرار می‌گیرد.
ویژگی‌های سه‌راه دنده‌ای سیاه
✔️ ساخته‌شده از فولاد کربنی مقاوم
✔️ رزوه‌کاری دقیق و استاندارد
✔️ تحمل فشار کاری بالا
✔️ مناسب خطوط گاز و تاسیسات
✔️ قیمت اقتصادی نسبت به نوع گالوانیزه
✔️ نصب آسان و سریع
کاربردهای سه‌راه دنده‌ای سیاه
سه‌راه دنده‌ای سیاه در موارد زیر کاربرد گسترده دارد:
ایجاد انشعاب در خطوط گاز ساختمانی
تاسیسات مکانیکی و موتورخانه‌ها
سیستم‌های لوله‌کشی صنعتی
انشعاب‌گیری از لوله‌های فولادی دنده‌ای
پروژه‌های تاسیساتی در محیط‌های خشک
انواع سه‌راه دنده‌ای سیاه
سه‌راه‌های دنده‌ای سیاه از نظر ساختار به چند نوع تقسیم می‌شوند:
🔹 سه‌راه مساوی
هر سه خروجی دارای سایز یکسان هستند.
🔹 سه‌راه تبدیلی
یک خروجی دارای سایز متفاوت نسبت به دو خروجی دیگر است و برای تغییر سایز انشعاب استفاده می‌شود.
جنس و نوع ساخت
سه‌راه دنده‌ای سیاه معمولاً از:
فولاد کربنی (ST37 یا ST52)
یا فولاد فورج‌شده
تولید می‌شود و فاقد پوشش ضدزنگ است؛ بنابراین در محیط‌های مرطوب توصیه می‌شود از رنگ، پرایمر یا عایق استفاده شود.
سایزبندی سه‌راه دنده‌ای سیاه
این اتصال در سایزهای استاندارد زیر تولید می‌شود:
½ – ¾ – 1 – 1¼ – 1½ – 2 اینچ و بالاتر
🔹 نوع رزوه معمولاً مطابق استاندارد BSP یا NPT است.
مزایای استفاده از سه‌راه دنده‌ای سیاه
✅ قیمت مناسب و مقرون‌به‌صرفه
✅ تحمل فشار بالا
✅ نصب سریع
✅ دسترسی آسان در بازار
✅ مناسب خطوط گاز
نکات مهم هنگام خرید سه‌راه دنده‌ای سیاه
دقت در کیفیت رزوه‌کاری
یکنواختی ضخامت بدنه
تطابق سایز با لوله و سایر اتصالات
استفاده از نوار تفلون یا خمیر آب‌بندی استاندارد
تناسب با فشار کاری سیستم
جمع‌بندی
سه‌راه دنده‌ای سیاه یکی از اتصالات اصلی در سیستم‌های لوله‌کشی گاز و تاسیسات است که امکان انشعاب‌گیری ایمن و مقرون‌به‌صرفه را فراهم می‌کند. انتخاب سه‌راه باکیفیت، نقش مهمی در ایمنی، آب‌بندی و دوام سیستم دارد.